Μονή Προυσσού, Ευρυτανία

(0 ψήφοι)

Το μοναστήρι της Παναγίας της Προυσιώτισσας, χτισμένο σε μια απότομη χαράδρα που διαπερνά ο ποταμός Καρπενησιώτης, ιδρύθηκε από τους μοναχούς Διονύσιο και Τιμόθεο τον 9ο αι. (κατ’ άλλους τον 12ο αι. ).

Σύμφωνα με την παράδοση, η εικόνα της Παναγίας, που φαίνεται να έχει φιλοτεχνηθεί από τον Ευαγγελιστή Λουκά, βρισκόταν και θαυματουργούσε σε ναό της Προύσας, αλλά υπό τον φόβο της Εικονομαχίας φυγαδεύτηκε στην Ελλάδα, από τον μοναχό Διονύσιο. Κατά την διάρκεια της διαδρομής η εικόνα χάθηκε και βρέθηκε στην σπηλιά όπου βρίσκεται σήμερα, από βοσκούς που για μέρες έβλεπαν μια μυστηριώδη φωτεινή στήλη που τους έδειχνε το μέρος. Ο Διονύσιος πήγε και την πήρε, αλλά η εικόνα γύρισε στην σπηλιά με θαυματουργό τρόπο, ενώ μια μυστηριώδης φωνή είπε στον μοναχό πως η επιθυμία της είναι να παραμείνει εκεί που την βρήκαν οι βοσκοί.

Στον δρόμο από Καρπενήσι προς Προυσό, 7 αποτυπώματα πάνω στον βράχο που μοιάζουν με πατήματα, λέγεται πως είναι τα Πατήματα της Παναγίας. Ένα μικρό εκκλησάκι μέσα στο βράχο φιλοξενεί εικονίσματα και τάματα που αφήνουν οι πιστοί.

Το ασημένιο κάλυμμα της εικόνας το δώρισε ο Γεώργιος Καραϊσκάκης για να θεραπευτεί από τον πυρετό που τον ταλαιπωρούσε και εξαιτίας του έμενε κατά περιόδους στον Προυσό για να αναρρώσει. Πριν το μοναστήρι τα δύο κάστρα-οχυρά αριστερά και δεξιά είναι οι "Πύργοι του Καραϊσκάκη".

Η μονή αποτελείται από το καθολικό και από μια πτέρυγα κελιών. Το καθολικό, σταυροειδής ναός με τρούλο, χρονολογείται από το 1754. Στα δυτικά διασώζει κρύπτη διαμορφωμένη σε παρεκκλήσι, ενώ οι τοιχογραφίες που φιλοτέχνησαν οι ζωγράφοι Γ. Γεωργίου και Γ. Αναγνώστου χρονολογούνται στα 1785. Στην κρύπτη διασώζονται στην εξωτερική δυτική πλευρά τοιχογραφίες του 13ου αιώνα, ενώ εσωτερικά υφίστανται δύο στρώματα, από τα οποία το ένα χρονολογείται από το 1518. Αξιόλογο είναι το ξυλόγλυπτο τέμπλο της κρύπτης που χρονολογείται από το 1810.

Στο μοναστήρι λειτουργεί μουσείο με πολλά εκθέματα, όπως εικόνες από τον 15ο και 16ο αι., ιερά άμφια, αργυρά και χρυσά δισκοπότηρα, χειρόγραφοι κώδικες καθώς και το σπαθί του Καραϊσκάκη.

Το μοναστήρι υπέστη πολλές καταστροφές από πολλούς επιδρομείς, ενώ τελευταία πυρπολήθηκε από τους Γερμανούς τον Αύγουστο του 1944.

Απέναντι από το μοναστήρι υπάρχει εκκλησάκι των Αγίων Πάντων, που χτίστηκε το 1754. Το κτίριο που επί Τουρκοκρατίας στέγασε την “Σχολή Ελληνικών Γραμμάτων”, σώζεται μέχρι σήμερα.

Η Ιερά Μονή Προυσού είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου και πανηγυρίζει στις 23 Αυγούστου (στην Απόδοση της Κοίμησης), όπου συρρέουν χιλιάδες πιστών. Βρίσκεται 31 χιλιόμετρα νότια του Καρπενησίου και 2 χιλιόμετρα από το ομώνυμο χωριό. Για να πάει κάποιος στον Προυσό πρέπει να φτάσει στο Καρπενήσι και από κει να πάρει τον δρόμο που οδηγεί στην Ποταμιά. Ο δρόμος για το μοναστήρι περνάει μέσα από απόκρημνα βράχια στο φαράγγι Κλειδί. Η απόσταση ανάμεσα στους πρόποδες της Χελιδόνας και της Καλιακούδας είναι τόσο μικρή, που έπρεπε να τρυπηθούν οι βράχοι για να φτιαχτεί ο δρόμος.